CANNES 2018 EP. 5: AS MULLERES REIVINDICAN A IGUALDADE SOBRE A ALFOMBRA VERMELLA

IMG_1372

82 mulleres fronte a 1688 homes. Son as cifras das películas seleccionadas nos 71 anos de historia do festival de Cannes. Nunha edición na que só hai tres filmes na competición oficial dirixidos por féminas, e por iniciativa do colectivo francés 5050×2020, que pretende conseguir a igualdade con 2020 coma obxectivo, 82 artistas do mundo do cinema invadiron onte a alfombra vermella para reclamar esa igualdade, xusto na xornada na que se proxectaba a primeira das películas realizadas por autoras que poderá verse aquí: Les filles du soleil (Eva Husson, 2018).

Seguindo os criterios de Frémaux e a súa equipa, reclamemos un pouco de calidade, por favor. Este filme, no que unha xornalista vai ao Kurdistán para cubrir a defensa do territorio por aguerridas milicianas ante o avance das tropas do Estado Islámico (nunca mencionado, son extremistas dos que o filme non explica que procuran) non pode se non considerarse un acto de propaganda, como bromea unha das milicianas cando coñece a xornalista: “por que queres escribir sobre nós, porque somos un símbolo para a propaganda marxista e feminista?” Pois iso é o filme, un panfleto sen profundidade algunha que ten lugar no Kurdistán como podía acontecer en Katmandú.

Trátase de usar estas mulleres a xeito de reivindicación soft da resistencia feminina, que non feminista. E o do marxismo? Supoño que se permiten mencionalo porque, total, xa está morto, e a quen lle importa. Obra instrumentalizante que trata sen ningún respecto as mulleres que están a dar a súa vida nunha guerra que xa dura abondo, a súa representación fashion nesta superprodución cunha Golshifteh Farahani á que non se lle move o rímel nin aínda que lle caia por enriba unha bomba nuclear non as axuda en nada. É este o espírito feminista que o festival quere mostrar? Alén de procurar titulares con cor, non parece esta a mellor escolla para a causa. Posta a carón da foto das 82, canta un pouco.

IMG_1373

Actualización do neorrealismo

Sen estridencias, sen vontade de dar leccións a ninguén, Alice Rohrwacher ofrece unha clase maxistral de cinema en Lazzaro felice (2018). Por fin unha película que toma os riscos necesarios para estar considerada no palmarés. E se non rasca algo do xurado que preside Cate Blanchett, algo vai mal neste mundo. Escribimos isto dende o desconcerto dun pase que temos fresco e do que aínda non sabemos por completo que pensar. Gústanos, pode mesmo que sexa xenial. O certo é que nos descolocou e, tirando só de intuición e sen moitas armas intelectuais para defendela, saímos coa sensación de que se trata dunha desas películas que vai ir gañando cos días, cando a durmamos.

Conta a historia de Lazzaro, un rapaz que serve nunha plantación de tabaco para unha marquesa explotadora, nunha rexión rural do Lazio. Un crería estar ante un filme de época, mais pronto comeza a ulir que algo estraño acontece. Non contaremos máis do argumento, pois sería estragar o filme, só diremos que se inscribe nunha liña de realismo máxico e que, bebendo das bases estéticas e temáticas do neorrealismo, logra actualizalo de forma intelixente. Contar como o fai sería, de novo, estragar o filme. Tede fe en min. Lazzaro representa precisamente a bondade de quen logrou liberarse do instinto de poder e, coas súas accións cotiáns, realiza milagres. As cínicas que teñan algún problema coa espiritualidade poderán tachala de reaccionaria ou benpensante. Nós, por ese motivo, considerámola luminosa. Lazzaro felice é unha revelación, un filme raro e cándido, de personalidade desbordante e gran calidez, co que rimos e nos emocionamos. Ese filme que agardabamos, por fin.

IMG_1370

Imaxes honestas ou falsarias?

Foi unha boa xornada, na que tamén puidemos ver o último do iraniano Jafar Panahi, Three Faces (2018). O filme parte dunha premisa poderosísima. Comeza coa gravación con móbil dunha rapaza que pide axuda á actriz Behnaz Jafari, coñecida internacionalmente polas súas participacións nos filmes de Abbas Kiarostami. Vive nunha pequena aldea na que consideran a actuación algo de saltimbanquis e, como non a deixan estudar interpretación, decide suicidarse. Ela e Panahi achéganse á localidade para ver que é o que acontece e se non se trata todo dun engano.

Así, a primeira parte da película inscríbese na tradición da road-movie documental, coa actriz e o director facendo de si propios e preguntándose sobre a veracidade da morte que ven no móbil. Obviamente, non é unha secuencia real por como está filmada, mais podería tratarse da reconstrución dun evento real atopado na Internet que Panahi fai, ou mesmo un instrumento narrativo que lle ofrece a Jafari para que interprete. É unha película na que todo pode pasar e que non solta nunca á audiencia, xogando coas súas suposicións. Trata obviamente do estatuto da imaxe como documento, e faino dun xeito exemplar.

Co misterio da rapaza xa resolto, o segundo treito do filme acaba por ser unha clara ficción de corte social que pon o dedo no ollo unha vez máis. Panahi denuncia o papel concedido á muller na sociedade iraniana e, de paso, lanza un dardo contra os intentos do seu goberno por prohibir a liberdade de pensamento na arte. Recordemos que non pode saír do seu país por facer filmes contrarrevolucionarios, por iso xoga a non facer filmes. Isto son as imaxes gravadas dunha viaxe. Sen poder expresarse hoxe aquí, á espera de que no futuro isto poda mudar e visitar o estranxeiro, representárono todas esas mulleres que reclaman igualdade, a mesma que el desexa no seu filme.

Comments are closed.